ሕወሓት እና ሴራው

Natnael Asmelash

ህወሓት ከተፈጠረ ጀምሮ ትግራይ የጦር አውድማ ነበረች፣ አሁም ትግራይ
የጦር አውድማ ናት፣ ህወሓት እስካለ ድረስ እስከ ሚቀጥለው ትውልድም የጦር
አውድማ ልትሆን ነው።
ትግራይ ለምን ድሃ ሆነች? ብየ ራሴን ብዙ ጊዜ እየጥይቅ ነበር፣ ትግራይ ድሃ
የሆነችበት ዋናው ምክንያት፣ ትግራይ በትግራይ ተወላጆች ላለፉት አርባ ስድስት
አመታት የጦር አውድማ እንድት ሆን ስለተፈረደባት ብቻ ነው። አባቴ ቤተሰቦቹን
ለማየት ገጠር ሲወስደን፣ የአጎቶቼ እና የአክስቶቼ ኑሮ አይቼ ቡዙ አዘንኩኝ። ያኔ
አያቴ በሁለት በሬ ያርስ ነበር፣ አሁንም ቢሆን አጎቶቼ እና የአጎቴ ልጆች በሁለት
በበሬ ያርሳሉ፣ ትግሉ ውሃ በላው፣ በትግሉ የህወሓት ባለስልጣናት እና
ዘመዶቻቸው ሃብት እና ስልጣን አካበቱበት፣ የትግራይ ህዝብ ግን አሁንም ቢሆን
ከአርባ ስድስት አመታት ቦሃላ አዲስ ጦርነት ከፍተውለት፣ ልጆቹን አስግብረው
ትግራይ የጦር አድውማ አድርገዋታል። ስለዚህ የትግራይን ህዝብ ከዚህ አዙሪት
ወጥቶ እንደ ሌላው ቢሄር ቢሄረሰብ በሰላም እንዲኖር የትግራይ የተቃዋሚ
ፓርቲ አመራሮች ምን እየጠበቃቹ ነው? ያለ መስዋእትነት ድል የለም፣ የህወሓት
ባለስልጣናት ፈርቶ እና አክብሮ የትግራይን ህዝብ ስቃይ እና መከራ እስከ መቼ
ይቀጥል? ባለፉት አርባ ስድስት አመታት ህወሓት ከተፈጠረ ጀምሮ በትግራይ
የተደረጉ ጦርነቶች እንመልከት።


፩ ህወሓት Vs ግገሓት 7/3/1968

(ግምባር ገድሊ ሓርነት ትግራይ)
ህወሓት ከምሰረታው ጀምሮ በትግራይ እኔ ብቻ ነኝ መንቀሳቀስ ያለብኝ ብሎ
ካጠፋቸው የትግራይ ታጋዮች የግገሓት የነበሩ አመራሮች ናቸው። “ህወሓት
መዋሃሃድ አለብን ብሎ ከግገሓት አመራሮች ጋር ስምምነት ካደረገ ቦሃላ፣ ለሊት
11:30 በተኙበት በግገሓት አመራሮች ላይ እርምጃ ወሰዱ፣ የዚህ እርምጃ ዋና
ተዋናይ ስዩም መስፍን ነበር። የግገሓት ሰባት ከፍተኛ አመራር የሆኑም ተገደሉ.
1.የማነ ገብረመስቀል፣. 4. ሃይላይ 7. ኪዳነ ደስታ
2.አብርሃ ተሰማ፣. 5.ሓዱሽ ባይነሳይ
3.ባራኺ ገብሩ፣ 6. አፈወርቂ ተፈሪ
ከሞት የተረፉት በካቴና ታስረው እስርቤት ገቡ፣ ከሞት ተርፈው ሓለዋ ወያነ
የገቡ
1.የውሃንስ ተኽለሃይማኖት፣ 3.ተፈራ ካሳ፣
2.ኤፍረም ወዲ ሻለቃ፣ 4.ሃይለሚካኤል ወዲ አባ ጎበዝ ነበሩ፣
ስብሓት ነጋ የሓለዋ ወያነ ዋና ጠባቂ ሆኖ የግገሓት አመራሮች ታሰሩ”።(ምንጭ
ጋህዲ-2 አቶ አስገደ ገብረስላሴ ገፅ 80-83)
“ይህ ሴራ ተግባራዊ ያደርግ ዘንድ እያንዳንዱ የህወሓት ታጋይ እና አመራር፣
ከግገሓት አመራር አንድ ለአንድ አብሮ እንዲተኛ ተደረገ፣ ጎሕ ሊቀድ ሲል
የህወሓት ታጋዮች ምልክት ተሰጣቸው፣ ሁሉም እጃቸው እንዲሰጡ ተጠየቁ፣
እምቢ ያለው ልበ ደንዳናው የማነ ገብረመስቀል ተገደለ፣ (ምንጭ አቶ ገብሩ
አስራት ሉዓላዊነትና ዴሞክራሲ በኢትዮጲያ ገፅ 64)
ይህ አሁን ካለው የኢ/ያ ታሪክ ጋር ስናያይዘው፣ ስብሓት ነጋ እና ስዩም መስፍን
በመከላከያ የፈፀሙት ክህደት ቁልጭ አድርጎ ያሳየናል፣ መከላከያ በተኛበት
የረሸኑ፣ በባዶ እግሩ እንዲራመድ ያደረጉ ዛሬ ላይ ዋጋቸው ማግኘታቸው
አስደሳች ነው።


፪ ህወሓት Vs ኢድህ 20/06/70
“ህወሓት የኢድህ ሰራዊት ከአድያቦ አከባቢ ካስወጣው ቦሃላ፣ ማይተመን፣ ማይ
ቀይሕ፣ዓዲ ጎሹ በተባሉ አከባቢዎች የኢድህ ሰራዊት በመክበብ በህወሓት
አሸናፊነት ኢድህ ሙሉ ለሙሉ ተሸንፎ ተደምስሶ ከትግራይ እንዲወጣ ተደረገ;
የተረፈ አብዛኛው ወደ ሱዳን ሸሸ”(ምንጭ ጋህዲ-2 አቶ አስገደ ገብረስላሴ ገፅ
156-161)።
ከጦርነቱ በፊት ኢድህ ከትግራይ ህዝብ ለመነጠል ህወሓቶች የትግራይ ህዝብ፣
ትግራይ የምትባል አገር ለመመስረት እንደሚታገሉ፣ ኢድህ ግን ኢትዮጲያውያን
ነን፣ የሚታገሉትም ለኢትዮጲያ ነው ብለው ህዝብን ይሰብኩት ነበር፣ ልክ አሁን
የትግራይን ወጣት ለመፍጀት፣ ትግራይ የምትባል አገር እንመሰርታለን ብለው
ፖለቲካ እንደሚሰሩት ማለት ነው፣ እስከ ደሴ ድረስ እስኪቀናቸው ግን እንጦጦ
እንገባለን ብለው ነበር።

፫ ህወሓት Vs ኢህአፓ 1970-1972
ህወሓት ጠባብ ከመሆኑም በላይ፣ ትግራይ እና የትግራይን ህዝብ የኔ ብቻ ነው
ብሎ ስለሚያስብ፣ በትግራይ የሚንቀሳቀሱ ድርጅቶች በሙሉ ከትግራይ
እንዲወጡ ይፈልግ ነበር፣ ከነዚህ ድርጅቶች አንዱ ኢህአፓ ነው።
ኢህአፓ ከትግራይ በስተ ደቡብ ባለው የአገራችን አከባቢ እንዲቀሳቀስ እና
ትግራይን ለህወሓት እንዲተው በህወሓት ሓሳብ ቀረበ። በዚህ ጊዜ ኢህአፓ
ከህወሓት ጋር ሳይስማማ ቀረ። ኢህአፓ ዓይጋ በተባለው ስፍራ ህክምና ውስጥ
በነበሩ የህወሓት ታጋዮች ላይ ጥቃት ካደረሰ ቦሃላ፣ የህወሓት ታጋይ እና አመራር
ኢህአፓን በውግያ ማስወገድ ብቸኛው አማራጭ መሆኑን አምኖበት፣ ኢህአፓም
እንደ ሌሎች ፓርቲዎች በውግያ እንዲደመሰስ ወሰነ። ከብዘት በስተ ደቡብ ባሉ
ከፍተኛ ተራሮች ከባድ ውግያ ከተካሄደ ቦሃላ፣ ከሁለቱም ወገኖች ብዙ ሰው
አልቆ ኢህአፓ ተሸንፎ ከትግራይ ጠቅልሎ ወጣ፣ ወዳጁ ከነበረው ጀብሃ ጋርም
ተቀላቀለ፣ ኢህአፓ በጀብሃ ድጋፍ ወደ ወልቃይት ያደረገው ጉዞ ሳይሳካለት
ቀርቶ፣ ህወሓት ኢህአፓን ወልቃይት ድረስ ገብቶ ከወልቃይትም ገፍቶ አወጣው።
(ምንጭ አቶ ገብሩ አስራት ሉዓላዊነትና ዴሞክራሲ በኢትዮጲያ ገፅ 73-77)
“በሌላ ገፅ ህወሓት በፕሮግራም ደረጃ ያስቀመጠው እና ተግባራዊ ያደረገው
ነገር ቢኖር ከአማራ ፓርቲዎች ጋር አብሮ መስራት አይቻልም፣ ከኢህአፓ ሆነም
ከሌሎች ኢትዮጲያውያንም ቢሆን አብሮ መታጋል አይቻልም፣ ህወሓት በሰላማዊ
መንገድ ችግሮችን የመፍታት ፖለቲካዊ ባህል አልነበረውም”።(ምንጭ
ጋህዲ-2 አቶ አስገደ ገብረስላሴ ገፅ 177)
የአዲግራት ዛላንበሳ መንገድ በመያዝ፣ ዕዳጋ ሓሙስ ሰንቃጣ መንገዶችን
በመቁረጥ፣ የኢህአፓ ቦታ ዓንሰባ ማዕሚኖ ሰንገዳ አልፈው ለአምስት ቀናት
በተደረገ ውግያ ህወሓት ቦታውን ተቆጣጠረው፣ ኢህአፓ ተሸንፎ ወደ ኢሮብ
አመራ፣ ህወሓት ተከታታይ ማጥቃት በማድረግ ኢህአፓ ከትግራይ መሬት
ጠቅልሎ እንዲወጣ ካደረገ ቦሃላ፣ ምርጫ ያልነበረው ኢህአፓ ሳይወድ በግድ
ከሚጠላ ጀብሃ ስር በስመጃና አከባቢ ተጠለለ”።(ምንጭ ጋህዲ-2 አቶ አስገደ
ገብረስላሴ ገፅ 181)
ልብ በሉ፣ አብዛኛዎቹ የኢህአፓ አመራሮች የትግራይ ተወላጆች ነበሩ፣ ዶ/ር
ተስፋይ ደበሳይ፣ ዘርኡ ክሕሸን፣ የውሃንስ ክፍሌ፣መስፍን ሓብቱ፣አባዲ አብርሃ፣
(ምንጭ ያ ትውልድ ፣ክፍሉ ታደሰ ቅፅ አንድ ገፅ 62-73)
ህወሓት በትግራይ የሚገኙ ማናቸውም ለውጥ ፈላጊ ፓርቲዎች ጋር ቢሄራቸው
ምን ይሁን ምን ጥያቄ ምልክት ውስጥ ሳያስገባ ሁሉም ነገር በጦርነት ብቻ
እንደሚፈታ ፕሮግራሙ ላይ አስቀምጦ ተግባራዊ አድርጎታል፣ ትግራይ የጦር
አውድማ የሆነች በህወሓት የስልጣን፣ የዴሞክራሲ፣ የፖለቲካ እና የእኔ ብቻ ነው
የማውቅልህ ትእቢት ነው። ከፍተኛ የኢህአፓ አመራሮች የትግራይ ተወላጆች
ቢሆንም እነሱንም ገድሎ ርስት ይመስል ትግራይ የብቻውን አድርጎዋታል።


፬ ህወሓት Vs ጀብሃ 1973
በህወሓት እና በጀብሃ መካከል የተፈጠረው ቅራኔ ዋናው ምክንያቱ ህወሓት
በግገሓት ላይ የወሰደው እርምጃ ነው፣ ጀብሃ ቆይቶም ከኢድዩ(ኢድህ)ጋር
ስምምነት ፈጥሮ ህወሃትን ለማጥፋት በማሰቡ እና ኢህአፓን ከኤርትራ መሬት
ወደ ወልቃይት እና ፀገዴ ለማሸገር ማሰቡ ና ከለላ መስጠቱ ነበር።(ምንጭ
ጋህዲ-2 አቶ አስገደ ገብረስላሴ ገፅ 264)
ህወሓት በኤርትራ ቆላማ እና ደጋማ አከባቢዎች የነበረውን ጀብሃ ጠራርጎ
ለማውጣት እስትራቴጂ ነደፈ፣ በዚህም መሰረት ምእራፍ አንድ እና ሁለት
ተብሎ፣ ምእራፍ አንድ ዘመቻ በደንከል፣ አከለጉዛይ የነበረው የጀብሃ ታጋይ
ጠራርጎ አወጣው፣ ምእራፍ ሁለት፣ ሰራየ፣ ባርካ የነበረው የጀብሃ ታጋይ ጠራርጎ
አወጣው፣ ከሰኔ 30/10/73 እስከ ነሓሴ 30/02/73 በተደረገ ጦርነት ጀብሃ ሙሉ
በሙሉ ከኤርትራ መሬት ጠቅልሎ ወጥቶ የስደት ኑሮም በሱዳን አንድ ብሎ
ጀመረ. (ምንጭ ጋህዲ-2 አቶ አስገደ ገብረስላሴ ገፅ 273)
የጀብሃ ታጋይ በውግያ ልምዱ እና ቆራጥነቱ ባይታማም በሁለት ነገሮች ግን
ለሽንፈት ተዳርገዋል፣ ፩ በውስጡ የነበረ ቀውስ ፪ ህወሓት እና ሻእብያ በጋራ
የፈጠሩት ጊዚያዊ ትብብር. (ምንጭ አቶ ገብሩ አስራት ሉዓላዊነትና ዴሞክራሲ
በኢትዮጲያ ገፅ 103)


፭ ህወሓት Vs ደርግ 1980-81
የት ይደርሳል የተባለ ጥጃ ቄራ ተገኘ እንዲሉ ትግራይን ከወያኔ ነፃ አውጥቶ ወደ
ኤርትራ ይገሰግሳል የተባለው የ 604ኛ ኮር ሸሬ እንዳስላሴ ላይ በሚያሳዝን
ሁኔታ በህወሓት ተደመሰሰ። በወያኔ ፕሮፓጋንዳ እና በሽሬ ውድቀት ሞራሉ
የላሸቀው ጦር ወያኔ ተከታትሎ በጳጎሜ 1981 የከፈተብን ማጥቃት ብዙም
ሳይቋቋም ወደ ወልድያ አፈገፈገ፣ ትግራይን ሙሉ በሙሉ ተለቀቀ. (ምንጭ
አብዮቱና ትዝታየ ሌ/ኮ ፍስሃ ደስታ ገፅ 457)
ይህ የተጠናከረ ወታደራዊ አቅሙን በቅድምያ የፈተሸው በ1980 ዓ.ም. ውስጥ
በርካታ ከተሞችን በመቆጣጠር ባሳየው ብቃት ነበር። በውቅቱ ቀድሞ ጭራሽ
የማይታሰበውን በአውራጃ ከተሞች ሰፍሮ የነበረውን ግዙፍ የደርግ ጦር
ማጥቃት ጀመረ፣ ሽሬን አክሱም አድዋን በአንዴ ከደርግ ሰራዊት ለማላቀቅ
ተቻለ። ((ምንጭ አቶ ገብሩ አስራት ሉዓላዊነትና ዴሞክራሲ በኢትዮጲያ ገፅ
138)

ህወሓት Vs ህወሓት
Every individual full or deputy CC member of the Tplf had the
power to pass a death sentence without consulting others.
Victims had no right of appeal. As long as they did not expose
the person who ordered the killings on youngsters, all members
of the leadership defend those who committed crimes against
the victims at the cost of justice and democracy.(Ethiopian
democratization and Unity Kahsay Berhe P-55)
They suspected Ghidey Woldegiogis, one of their friends to be
an agent of the regime and started to beat him with sticks and
burn him with hot sticks, without any evidence. (Ethiopian-
democratization and Unity Kahsay Berhe P-10)
Teclu Hawaz, a member of the CC of the Tplf who did not
agree with the measures taken against Aregawi Berhe and
Ghidey Zeratsion, was sent into the battle as the plan to
murder him. Teclu Hawaz killed. (Ethiopian democratization
and Unity Kahsay Berhe P-85)
Why Meles Zenawi was not punished for cowardice according
to the law of Tplf, for not fulfilling his duty during a military
operation in Adwa in 1977 The operation was aborted and a
fighter called Tecle Gebre yohannes was shot and his body left
behind, Such a crime carriers a death penalty in the tplf and it
was often applied. (Ethiopian democratization and Unity
Kahsay Berhe P-54)
There is concrete evidence that members from Adewa, like
Tesfay Hailu(murdered) and Teshome Gudo, who escaped
when Abadi Hailu (from Temben) and Oqubazghi (Rezene)
Beyene (from Axum) lost their lives and Mesfin (from Enderta)
was Arrested. (Ethiopian democratization and Unity Kahsay
Berhe P-290)


፮ ህወሓት Vs ሻእብያ 1991-93
በባድመ በኩል የተከፈተው ጥቃት የሻእብያ ሃይል ሊቋቋመው ባለመቻሉ
የኢትዮጲያ ሰራዊት የሻእብያን ሰራዊት እየተከታተለ እስከ ደጋው የሰራየ ክፍል
ማለትም እስከ ዓረዛና ሌሎች ስታራቴጅያዊ አከባቢዎች ድረስ ዘለቀ፣ በጸሮና
ግምባር ተመሳሳይ ጥቃት ከፍቶ በአጭር ጊዜ ውስጥ የሃዞሞን ሜዳ፣ ጸሮና እና
ሌሎች በአቅራብያው የነበሩትን አነስተኛ ከተሞችንም ለመቆጣጠር ቻለ።
(ምንጭ አቶ ገብሩ አስራት ሉዓላዊነትና ዴሞክራሲ በኢትዮጲያ ገፅ 312)
የባድመ ጦርነት የህወሓት ማእከላይ ኮሚቴ ለሁለት እንዲሰነጠቅ አድርጎ
ህወሓት የቁልቁለት መንገዱን እንዲጀምር መንገድ ከፈተ፣ ህወሓቶች ሻእብያን
ለማዳከም ብለው “No War No Peace” የሚል ፖሊሲ መከተል ጀመሩ፣
ዳሩ ግን ይህ ፖሊሲ ሻእብያን አጎልብቶ ህወሓት አዳክሞ፣ የትግራይ ህዝብ
ከልማት እንዲገለል አድርጎ፣ የህወሓት ሞት እና ቀብር አቀላጠፈው። (የግሌ
ሃሳብ ነው)


፯ ህወሓት Vs ብልፅግና እና ሻእብያ 2013
ህወሓት በሰሜን እዝ ላይ በከፈተው ድንገተኛ ጦርነት፣ ህወሓት የሰሜን እዝ
ወታደሮች ገድሎ ማርኮ በሰሜን እዝ ላይ ክህደት ከፈፀመ ቦሃላ፣ በደቡብ
ምስራቅ እና በምእራብ ኢትዮጲያ ከነበረው የመከላከያ ሰራዊት ጋር በመቀናጀት
የሰሜን እዝ ወታደሮች ወደ ኤርትራ በመዝለቅ ተደራጅተው ባደረጉት የፀረ
ማጥቃት ጦርነት፣ የሰሜን እዝ ወታደሮች በደቡብ በራያ በኩል መቀሌ ፣ በሁመራ
ሽሬ ነፃ ባማውጣት፣ ህወሓትን ደመሰሱት፣ በሰሜን በኩል ሁለት ሚሳይል በገዛ
መሬቱ የተወረወረበት የኤርትራ መንግስት፣ ድምበሩን እና አገሩን ስለተደፈረ፣
የዛላምበሳ አድዋ አክሱም በመቆጣጠር ህወሓትን ደመሰሰው፣
ብልፅግና፣ሻእብያ፣የአማራ ፋኖ እና ምሊሻ የኢትዮጲያም የኤርትራም ጠላት
የሆነው ህወሓትን በቅንጅት በመዋጋት ደመሰሱት፣ ትግራይ ከህወሓት ሙሉ
በሙሉ ነፃ ወጣች። የትግራይ ህዝብ በህወሓት ክህደት የተፈፀመበትን የሰሜን
እዝ ሰራዊት ወደ ትግራይ ሲገባ ከህወሓት አመራሮች ጎን ሁኜ መከላከያን
አልወጋም በማለት በደስታ መከላከያን ተቀበለው፣ ህወሓትም እንደለመደው
የትግራይን ህዝብ ለማስፈጀት ተመልሶ ከአርባ አምስት አመት ቦሃላ ደደቢት
ጫቃ የተፈጠረው ህወሓት አብዛኛው አመራሩን አስገድሎ፣ ግማሹ ተማርኮ፣
ግማሹ የሴት ቀሚስ ለብሶ ፣ ቄስ መስሎ ለማለጥ ሲል ተማርኮ በሂወት
የተረፈው የትጥቅ ትግል ለማድረግ ተምቤን ዋሻዎች ገባ። (ምንጭ እኔው ራሴ)

ለትግራይ ህዝብ ጥፋት እንጂ ሰላም እና ልማት የማያመጣው ህወሓት፣
መከላከያ ትግራይ ለቆ ሲወጣ፣ ህወሓት የብልፅግና ደጋፊዎች እና ተላላኪዎች
ናቹ ያላቸውን የትግራይ ተወላጆች፣ በትግራይ በአሰቃቂ ሁኔታ ገድሎ፣ ህዝቡም
ይማር ብሎ ብዙዎችን ገደለ አሰረ፣ የትግራይ ህዝብ A,B,C,D ብሎ በአራት
ከፋፍሎ፣ በትግራይ ጭቆናው ቀጠለ፣ አራት ኪሎ የሚናፍቀው ህወሓት ሚስኪኑ
የትግራይ ወጣት ደብረብርሃን ድረስ እንዲዋጋ አድርጎ፣ ተመልሶ መቀሌ ገብቶ
ብዙ የትግራይ ወጣቶችን አስፈጀ፣ የትግራይ ህዝብ ልጆቼ የት ገቡ ብሎ
እንዳይጠይቅ፣ መፍትሄው ጦርነት ብቻ ነው ሲል የነበረው ህወሓት፣ የሰላም
ድርድር ጠበቃ ሆኖ፣ ያለ ሳአቱ እና ቀኑ፣ የሰማእታት ቀን ብሎ በማወጅ፣
የትግራይ እናቶች ከተምቤን እስከ ደብረብርሃን፣ ከደብረብርሃን እስከ ራያ
ድምበር ላይ ያለቀውን የትግራይ ትውልድ እንዳይጠይቅ ሰኔ ወር ሲከበር
የነበረው የሰማእታት ቀን ድንገት ታህሳስ ላይ እንዲከበረ አደረገ። ህወሓት
ከተፈጠረ ጀምሮ የትግራይ ህዝብ በሰላም የኖረባቸው አመታት አስር አመት ብቻ
ናቸው። https://www.youtube.com/watch?v=TMtJMbX1
0aE&t=1158s
ለብሄር ቢሄረሰቦች ዴሞክራሲ አመጣሎህ ብሎ የሚጮሆው ህወሓት፣ ትግራይ
ውስጥ የሚገኙ የህወሓት ተቃዋሚ ፓርቲዎች፣ ሚዲያ በመከልከል፣ የተለየ
ሃሳብ ላቀረቡ እነ ማሓሪ የውሃንስ እና ኪዳነ አመነ የግድያ ዛቻ ደረሰባቸው፣
በዚህ የተደናገጠው የህወሓት ጀነራል ተሰብስቦ መግለጫ በመስጠት ባሁኑ
ሳአት ክፍተት የሚፈጥር ትግራዋይ የብልፅግና እና የሻእብያ ተላላኪ መሆኑን
በግልፅ በሚዲያቸው ተሰባስበው ገለፁ፣ ህወሓት እንደ መልአክት ታቦት
ሊሰራበት የሚገባ ፓርቲ ነው ብለው፣ አዲሱን የትግራይ ትውልድ እነሱ ካሉት
ውጭ ምንም አይነት ፖለቲካዊ ጥያቄ እንዳያቀርብ አራት ነጥብ አረጉበት።
ትግራይ ያሉት ተቃዋሚ ፓርቲዎች ሚዲያ ሙሉ በሙሉ ተከለከሉ፣ የትግራይ
ዳያስፖራ ትግራይ ውስጥ ላሉት የባይቶና፣ሳወት እና ውናት ጠበቃ ለመሆን ፈሩ፣
ባርነታቸው ለህወሓት አመራሮች አስመሰከሩ።
ህወሓት በዲፕሎማሲም በፖለቲካም ተሸነፈ፣ የትግራይ ዳያስፖራ ጠበቃ
ይሆነናል ያሉት ጆባይደን፣ ኢትዮጲያውያን በሚቀጥለው ምርጫ ለሪፓፕሊካን
ይመርጣሉ በሚል ከኢትዮጲያ ጎን ሳይወድ በውዱ ተሰለፈ። የትግራይ ህዝብ
በገዛ ልጆቹ የህውሓት ጀነራሎች እና አመራሮች በታሪኩ አይቶት የማያቀውን
ውርደት፣ ስደት ርሃብ እና መከራ ደረሰበት።የትግራይ ተቃዋሚ ፓርቲዎች፣ ሃሳባቹ
በነፃነት እንዳትገልፁ፣ ህዝብ እንዳታደራጁ ያደረጋቹ ህወሓት ነው ጠላታቹ
ወይንስ መንግስት? https://www.youtube.com/watch?v=MEg1lB6g
7Fo&t=1696s
የትግራይ ወጣት፣ የትግራይ ትውድል፣ የትግራይ ሙሁር፣ የትግራይ ዳያስፖራ
ሆይ! የትግራይ ህዝብ ህወሓት ከተፈጠረበት ጊዜ ጀምሮ አርባ ስድስት አመት
ሆኖታል፣ የትግራይ ህዝብ ግን ህወሓት ከተፈጠረ ጀምሮ ለአርባ አመታት
በጦርነት እንዲኖር ተደርገዋል፣ ሁለት መቶ ሺ ልጆቹን የገበረው የትግራይ
ህዝብ፣ በልጆቹ ደም እና አጥንት ስልጣን የያዙ የህወሓት አመራሮች፣ ለሃያ
ሰባት አመታት ያክል ረስተውት፣ ዳግም ከአማራው፣ አፋር፣ ከኤርትራው እና
ከመላው የኢትዮጲያ ህዝብ ጋር ደም አቃብተው ጠላት ፈጥረውለት; እንሆነ አንድ
አመት ባልሞላ ጊዜ ውስጥ ከመቶ ሺ በላይ የትግራይ ወጣት ትውልድ
እንዲረግፍ አድርገዋል፣
አሁንስ የትግራይ ህዝብ ጠላት ማን ይሆን? ተከዜ ተሻግሮ ያለው ብልፅግና
ወይንስ መረብ ወንዝ ተሻግሮ ያለው የኤርትራ መንግስት! የትግራይ ትውልድ፣
ለስልጣናቸው የሚኖሩ፣ ለሃብታቸው የትግራይን ወጣት ወደ ጦርነት የሚማግዱ
የህወሓት ባለስልጣናትን ታግለህ እና ደምስሰህ፣ አዲስትዋ ትግራይ
እስካልመሰረትክ ድረስ የትግራይ ህዝብ ፣ ተረፈ ምርት በሆኑ የህወሓት
አመራሮች እስከተመራ ድረስ እጣችን ሞት፣ስደት እና መከራ ብቻ ነው! ያለን
አማራጭ ህወሓት ቀብረን፣ ትግራይ በአዲስ ትውልድ መርተን፣ ከመላው
የኢትዮጲያ እና የኤርትራ ህዝብ ጋር በሰላም፣ በፍቅር፣ በመቻቻል መኖር ብቻ
ነው! https://www.youtube.com/watch?v=PfmYJuBC
Hec&t=2419s
እንግዲህ ህወሓት ከተፈጠረ ጀምሮ ትግራይዋይ እና ትግራይ; ከትግራይ
ተወላጆች፣ ከኤርትራ ተወላጆች፣ ከኢትዮጲያ ተወላጆች ጋር በደም እንድትቃባ
ተደርገዋል፣ በቅርቡ ህወሓቶች የትግራይን ህዝብ ከሁሉም ቢሄር ቢሄረሰቦች
በተለይ ደግሞ፣ የትግራይን ህዝብ ጎረቤት ከሆነው አማራው፣አፋሩ እና
ኤርትራዊው ጋር ደም አቃብተውታል፣ አሁንስ ህወሓቶች ወደ ስልጣን እስኪመጡ
ድረስ ስንት የትግራይ ወጣት ይለቅ? ትግራይ እስከ መቼ ነው የጦር አውድማ
የምት ሆነው? ህወሓት እንደምስስ ወይስ በህወሓት ምክንያት የትግራይ ህዝብ
ልጆቹን ይገብር? አሁንም የትግራይ ትወልድ ጥያቄው ላንተ ሆኖ መልሱ ደግሞ
እጅህ ላይ አለ። ምርጫው አንድ ነው።ህወሓት ከነአካቴው ይጥፋ ወይንስ
የትግራይ ህዝብ ይጥፋ!! ይህ ጦርነትስ መች ያበቃ ይሆን? አሁንም ድል
ለትግራይ ህዝብ ሞት ለተረፈ ምርት የህወሓት አመራሮች።
N.B. የትግራይ ተቃዋሚ ፓርቲ አመራሮች ሆይ፣ የትግራይ ዳያስፖራ በትግራይ
ፍትህ፣ሰላም፣ ፖለቲካዊ እና ዴሞክራስያዊ ለውጦች እንዲመጡ፣ በህወሓት
ላይ ግፊት ያደርጋል ብላቹ እንዳታስቡ፣ በትግራይ ዳያስፖራ በተማረውም
ባልተማረው ተስፋ አታድርጉ፣ የትግራይ ዳያስፖራ እና ሙሁር ለህወሓት ባርነቱ
አምኖ ተቀብሎታል፣ ከዚህ በፊት ታይቶ የማይታወቀውን ወገንተኝነት ለትግራይ
ህዝብ ሳይሆን፣ ለህወሓት አመራሮች እና ጀነራሎች አሳይተዋል፣ የትግራይ
ዳያስፖራ እና ሙሁር ስለ ትግራይ ህዝብ የማይጨነቅ ጨካኝ የህብረተሰባችን
ክፍል ሆኖዋል፣ ስለሆነም ራሳቹ በትግራይ ውስጥ የሚገኝ ወጣት እና
የትግራይን ሰራዊት አደራጅታቹ ለውጥ ለማምጣት ለመጣር ሞክሩ፣ ድንገት
ህወሓት እንደ ግገሓት ታጋዮች ከገደላቹ እና ካስገደላቹ ታሪካቹን እንፅፈዋለን
እንተርከዋለን፣ ዘመኑ የቴክኖሎጂ ዘመን ሆነ እንጂ ህወሓት እናንተን እንደ
ግገሓት አመራሮች፣ እንደ ሰሜን እዝ ወታደሮች ለመግደል ካሰበ ቆይተዋል፣
ከትግራይ ህዝብ ጋር ለሚደርሰው ፖለቲካዊ ተቃውሞ ስለሚያውቀው ግን
አላደረገውም፣ ስለሆነም የትግራይን ህዝብ ተማምናቹ የትግራይ ህዝብ ከዚህ
ሁሉ ችግር እና መከራ እንዲወጣ ታሪካዊ ግዴታቹ ትወጡ ዘንድ መልእክቴን
አስተላልፋለሁኝ፣ በምታደርጉት ትግልም ከጎናቹ ነኝ። ለጀነራል ሓየሎ አርአያ
ያልሆነ ህወሓት ለትግራይ ህዝብ ሊሆን አይችልም!!!
ግልባጭ ከትግራይ ህዝብ ይልቅ፣ ለህወሓት ጀነራሎች እና አመራሮች
ባርያነትክን ላስመሰከርከው የትግራይ ሙሁር እና የትግራይ ዳያስፖራ!!!
ናትናኤል አስመላሽ
01/14/2022
አሜሪካ

ከሙሴ ወንበር ወደ ፍቅር ዙፋን

” ጻፎችና ፈሪሳውያን በሙሴ ወንበር ተቀምጠዋል።”
(የማቴዎስ ወንጌል 23:2)

ብዙ የዘመናችን አገልጋዮች፡ የቤተክርስቲያን መሪዎች እንደ ጻፎችና ፈሪሳውያን በሙሴ ወንበር የተቀመጡ ናቸው፡፡ የሙሴ ወንበር ማለት የሰዎችን ሐጢአት እየቆጠረ ፍርድ የምሰጥ ነው፡፡ ክዳን እንደተቀየረ፡ በክርስቶስ የሐጢአት እዳ እንደተከፈለ፡ ከሥራ ጽድቅ ወደ እምነት ጽድቅ እንደተቀየርን፡ ሥራ ሁሉ በክርስቶስ ማለቁ(መፈፀሙ)፡ ሕጉ መወገዱ፡ ከሳሽ መጣሉ፡ አሮገው መወገዱ ያልገባቸውና መቀበል የቸገራቸው ዛሬም ድረስ ያንን የሞት አገልግሎት የምያደርጉ ናቸው፡፡

” ዳሩ ግን የእስራኤል ልጆች ስለዚያ #ስለ_ተሻረው ስለ ፊቱ ክብር የሙሴን ፊት ትኩር ብለው መመልከት እስኪሳናቸው ድረስ፥ ያ በፊደላት በድንጋዮች ላይ የተቀረጸ #የሞት_አገልግሎት በክብር ከሆነ፥”
(2ኛ ቆሮንቶስ 3:7)
የሙሴ አገልግሎት መገለጫ ከሆኑት ነገሮች አንዱ የካህናት አገልግሎት ነው፡፡ የብሉይ ኪዳን ካህናት የሰዎችን ሐጢአት ሰምተው መስዋዕት የምያደርጉ ናቸው፡፡ የትኛውም ሰው በየአመቱ በግ ይዞ በካህኑ ፍት ይናዘዛል፡፡ ይኸንን እስካላደረገ ድረስ ምንም አይነት ጊዜያዊ ፈውስ አያገኝም ነበር፡፡

የተወደድክ! ዛሬ ሐጢአትህን በፍታቸው ቀርበህ እስካልተናዘዝክ ድረስ የማይቀበሉህ ሰዎች አልገጠሙህም? የሙሴን ጥቅስ እየወሰዱ የሰውን ጉድ ለመስማት አሸንክታባቸውን ያሰፉ ሰዎች አላየህም? አስተውለህ ካየሃቸው ስብከታቸው፡ ንግግራቸው፡ ፀሎታቸው ሁሉ ሕግ ነው፡፡ የተፈፀመውን የቤዛ አገልግሎት ማገልገል አይችሉም፡፡ የሚቀናቸው አመንዝራለች ትወገር ነው፡፡ ውጫዊ ነገር ላይ ማተኮር ነው፡፡ የሐይማኖትን ሸክም ማሸከም ነው፡፡

” ከባድና አስቸጋሪ ሸክም ተብትበው በሰው ትከሻ ይጭናሉ፥ እነርሱ ግን በጣታቸው ስንኳ ሊነኩት አይወዱም።”
(የማቴዎስ ወንጌል 23:4)

ወዳጄ! ልትጸድቅበት የማትችለውን ሥራ ይነግሩሃል፡፡ አንድ ነገር ልንገርህ! ጽድቅ በማመን ብቻ ይገኛል፡፡ ይኸንን እውነት ከቃሉ ታገኛለህ፡፡ የእምነት ጽድቅ የእግዚአብሔር ጽድቅ ሲሆን የሕግ ጽድቅ ግን የመርገም ጨርቅ ነው፡፡ ለዚህ ነው መጽሐፍ እንዲህ ያለው፡-

” እላችኋለሁና። ጽድቃችሁ ከጻፎችና ከፈሪሳውያን ጽድቅ ካልበለጠ፥ ወደ መንግሥተ ሰማያት ከቶ አትገቡም።”
(የማቴዎስ ወንጌል 5:20)

አየህ? የእግዚአብሔር መንግሥት የምገባው ልጁን በማመን ነው፡፡ ልጁን ማመን ደግሞ በልጁ የእግዚአብሔር ጽድቅ መሆን ነው፡፡ የእግዚአብሔር ጽድቅ ሆንክ ማለት ደግሞ ከፈሪሳዊያንና ከጻፎች ጽድቅ መብለጥ ነው፡፡ በሙሴ ሕግ መጽደቅ አይቻልም፡፡

” እንግዲህ ወንድሞች ሆይ፥ በእርሱ በኩል የኃጢአት ስርየት እንዲነገርላችሁ፥ በሙሴም ሕግ ትጸድቁበት ዘንድ ከማይቻላችሁ ሁሉ ያመነ ሁሉ በእርሱ እንዲጸድቅ በእናንተ ዘንድ የታወቀ ይሁን።”
(የሐዋርያት ሥራ 13:38-39)

እናም ወዳጄ! በሙሴ ወንበር የተቀመጡ የዘመናችን ፈሪሳውያን ጸድቀያለሁ ስትል የምናደዱት ይኸ ምሥጢር ስላልገባቸው ነው፡፡ አሁንም የጽድቅ ሥራ እንዳለ ባለማመን በሕጉ ሥራ ላይ ታስረዋል፡፡ በሕግ ሥራ ለመጽደቅ መሞከር ትርፉ ውድቀት ነው፡፡

” በሕግ ልትጸድቁ የምትፈልጉ ከክርስቶስ ተለይታችሁ ከጸጋው ወድቃችኋል።”
(ገላትያ 5:4)

በክርስቶስ ኢየሱስ አምነሃል? መልስህ “አዎ” ከሆነ እንኳን ደስ አለህ፡፡ በክርስቶስ የእግዚአብሔር ጽድቅ ተደርገሃል፡፡
☞ በክርስቶስ ያላመንክ ወዳጄ! ዘመንህን የሐይማኖትን ሸክም እየተሸከምክ ራስህን አትኮንን፡፡ ቶሎ ብለህ ወደ ክርስቶስ ቅረብ፡፡ እሱን በማመን የእግዚአብሔር መንግሥት ተካፋይ ሁን፡፡ የእግዚአብሔር ጽድቅ ሁን፡፡ ሸክምን ሁሉ በእርሱ ላይ ጣል፡፡

” እናንተ ደካሞች ሸክማችሁ የከበደ ሁሉ፥ ወደ እኔ ኑ፥ እኔም አሳርፋችኋለሁ።”
(የማቴዎስ ወንጌል 11:28)

አየህ ወዳጄ! እረፍት ያለው በክርስቶስ ብቻ ነው፡፡ ሸክምህን በእርሱ ጣልና በነጻነት ያለ ኩነኔ መኖር ጀምር፡፡

Ager Mountain

NoMore western democracy!

“ለሽብርተኞች ምህረት ማድረግ የፈጣሪ ሥራ ነው፤ የእኔ ሥራ እነሱን ወደ ፈጣሪ መሸኘት ነው።” (ቭላድምር ፑቲን)

የምዕራባውያንን እና የአሜሪካንን ግለሰብ ተኮር ፖለቲካ መከተል አስካላቆምን ድረስ እዚህች ሀገር ላይ ንጽሃን ዋስትና የላቸውም። ፍትህን ፈርጣማዎቹ እንደፈለጉ የሚዘውሯት ትሆናለች። ሆናለችም። ከስብዕና ወጥተው፣ ከፈጣሪ ተጣልተው በሰከረ ሰይጣናዊ ስርዓት ውስጥ ናቸው። ወንድ ከወንድ ሴት ከሴት ያጋባሉ፣ ሰይጣንን በአደባባይ ያመልካሉ፣ ሐውልት ይሰሩለታል። መፋታትን፣ ውርጃን፣ እብደትን ይደግፋሉ። ምክኒያቱም ከህብረተሰብ ይልቅ ግለኞች ናቸው።

ሩቅ ምስራቃዊያን ከዚህ ይልቅ ለህዝብ ጥቅም ስባል ጠንካራ የህግ ማዕቀብ ያላቸው ምስራቃዊያን ዛሬም በተሻለ ኑሮ፣ ጸጥታ ውስጥ ይኖራሉ። የህብረተሰቡ ግብረገብ ስብዕና እንደተጠበቀ ነው። ከስብዕና ወጥተህ እንደልብ መሆን አይቻልም። ህግ ይከበራል። ዲሞክራሲ ብሎ ያለገደብ መበልቀጥ የለም።#ወደምስራቅ_ተመልከቱ። ኢትዮጵያ ሆይ የምዕራቡ ዲሞክራሲ ይቅርብሽ።

ድሽታ ግና የአሪ አሻራ፣ የአገር ቅርስ

  1. መግቢያ
    ድሽታ ግና የአሪ ብሔረሰብ ደማቅ አሻራ እና በአገራችን ኢትዮጵያ ከሚገኙት
    ዘመን ተሻጋሪ የማይደሰሱ ባህላዊ ቅርሶች አንዱ ነው። የአሪ ድሽታ ግና
    ለልማት፣ ለሰላምና ለአብሮነት ጉልህ ሚና የሚጫወት ህያው ባህል ነው።
    ህያው የተሰኘበት ምክንያት “ጥንት እንዲህ ይደረግ ነበር” በሚል የሚታወስ
    ሳይሆን እስከዛሬም እየተከበረ ያለ በመሆኑ ነው።
    ከመቶ ዓመት በፊት ድሽታ ግና በቤተሰብ፣ በሰፈርና ከፍ ባሉ የአስተዳደር
    እርከኖች ይከበር እንደነበር ይወሳል። በመሃል በተለያዩ ምክንያቶች ህዝባዊ
    አከባበሩ የመቀዛቀዝ አዝማሚያ ያሳየ ቢሆንም የባህል ጠባቂዎች (ባቢዎችና
    ጎድሚዎች) ድሽታ ግናን ያለማቋረጥ እያከበሩ ከትውልድ ወደ ትውልድ
    አሸጋግረዋል። ዛሬ ልክ እንደጥንቱ በዓሉ በደማቅ ሁኔታ በቤተሰብ፣ በቀበሌ፣
    በወረዳና በዞን ማዕከል እየተከበረ ይገኛል። ዘንድሮ ታህሳስ 23 ቀን 2014 ዓም
    በአገራችን መዲና በአዲስ አበባ ከተማም ይከበራል። ድሽታ ግና ከአሪ ምድር
    ስለተገኘ የአሪ አሻራ ቢሆንም ዕሴትነቱ በአገር ደረጃ የሚገለጽ የጋራ በረከት
    ነው። ከዚህም ባለፈ የማይዳሰስ ቅርስ ሆኖ በዩኔስኮ ሊመዘገብ የሚችል የዓለም
    ሃብት ነው።
    ስለ ድሽታ ግና መሰረታዊ ዕሳቤ፣ አጀማመርና ታርካዊ አመጣጥ ከባለፈው
    ትውልድ በጽሑፍ የተሸጋገረ ሰነድ የለም። ይህም የሆነበት ምክንያት ዱሮ
    ህዝባችን የተማረ ስላልነበርና ያለፉት መንግስታትም ሰለተለያዩ ብሔረሰቦች
    ባህል ዕድገት ደንታ ስላልነበራቸው ነው። ደግነቱ ድሽታ ግና በህያዋን የሚከወን
    ህያው ባህል ስለሆነና ካለፈው ትውልድ የተሸጋገረ አፈታርክ ስላለ ይህንን
    ዕውቀት ለሚቀጥለው ትውልድ በጽሑፍ ለማቆየት አሁንም አልረፈደም። ይህ
    አጭር ጽሑፍ ድሽታ ግናን ከማያውቁ ኢትዮጵያዊያን ጋር ለማስተዋወቅና
    ለመጪው ትውልድ ሰንዶ ለማቆየት ታስቦ የተዘጋጀ መነሻ ነው።
  2. ስያሜና ትርጉም
    ድሽታ ግና የሁለት ቃላት ማለትም የድሽታና የግና ጥምረት ነው። አሪ ሰፊ ግዛት
    የነበረውና በበርካታ ወረዳዎች የሚኖር ብዙ ህዝብ ያለው እንደመሆኑ መጠን
    አንዳንድ ጊዜ ተመሳሳይነት ያላቸው ባህላዊ ስርዓቶች የተለያየ ስያሜ
    ይኖራቸዋል። ከአይዳመር እስከ ካይሳ እንዲሁም ከአርክንቲ እስከ ባላመር
    በሚገኙ አካበቢዎች (ሶስት የአሪ ወረዳዎች) ዶም እና ድሽታ በስፋት የሚታወቁ
    ሲሆን ጋይል፣ ባርግድ፣ ጎዛ፣ ኦይዳና ሰይኪ አካባቢ የሚኖሩ አሪዎች በስፋት
    የሚጠቀሙት ደግሞ ግና የሚለውን ቃል ነው። ሁለቱ ቃላት ከእህል መቅመስ
    (ዶም)፣ ስራስር መቅመስ (ጋዕ) እና ወተት መቅመስ (ላዕ) ጋር የሚገናኙ
    ቢሆንም ከስርዓተ ቀመሳ የላቀ ትርጉም አላቸው።
    ድሽታ የእህል ቀመሳ ስርዓት ብቻ ሳይሆን አሮጌ ዓመት ለመሰናብትና አዲስ
    ዓመት ለመቀበል በጉጉት ተጠብቆ በዓመት አንዴ የሚከበር የዘመን መለወጫ
    በዓልም ነው። ሁለተኛ በውስጡ እንደመተሳሰብ፣ መረዳዳት፣ ይቅርታና ዕርቀ
    ሰላም የመሳሰሉ ሰዋዊ ዕሳቤዎች አሉ።
    ግናም እንደዚሁ የራሱ የሆነ ለየት ያሉ ባህርያት አሉት። የግና ደንብ (መማፀን፣
    ማመስገን፣ ምርቃት፣ ወዘተ) ሰብል ሲደርስ ብቻ ሳይሆን መጀመሪያ ለታለበ
    ወተትም ግና ይፈጸማል። አገር ሰላም እንዲሆን፣ በሽታ ከአገር እንዲጠፋ፣
    የተጣሉ እንዲታረቁና ለዘመን መለወጫ ግና ይሰራል። ስለዚህ ድሽታ እና ግና
    በይዘትና በአገልግሎት ተመሳሳይነት አላቸው። በመሆኑም የአሪ ዘመን መለወጫ
    በዓል በመላው አሪ ድሽታ ግና ተብሎ ይጠራል።
  3. ድሽታ ግና በታህሳስ ወር የሚከበርበት ምክንያት
    ድሽታ ግና በሎንጋ (ታህሳስ) ወር የሚከበርበትን ምክንያት ለማወቅ የአሪ
    ብሄረሰብን ወቅቶችና ወራትን ማወቅ ይጠቅማል። ወቅቶቹ ሐሽን (በጋ)፣ ወሊ
    (በልግ)፣ በርጊ (ክረምት) እና ሹክሊ (ፀደይ) ናቸው። ሐሽንና ወሊ የበረከትና
    የደስታ ጊዜ ተደርገው ሲወሰዱ በርጊና ሹክሊ በአንጻሩ የዕጥረትና የችግር ጊዜ
    እንደሆኑ ይታወቃል። የአሪ ወራት 12 ሲሆኑ እነሱም ሎንጋ፣ ቶራ፣ ማከን፣ ኦይዲ፣
    ዶላ፣ ላ፣ ታብዛ፣ ዜታ፣ ሳግላ፣ ታማ፣ በክሳ እና ሶምዛ ተብለው ይታወቃል።
    ከአስራ ሁለቱ ወራት ውስጥ አምስቱ ማለትም ማከን (3)፣ ኦይዲ (4)፣ ላ
    (6)፣ታብዛ (7) እና ታማ (10) በቅንፍ ውስጥ በተመለከቱት ቁጥሮች የተሰየሙ
    ናቸው።
    ጥንታቂያን አሪዎች አምስቱን ወራት በቁጥር የሰየሙት በዘፈቀደ አለመሆኑን
    በጥልቀት በማጤን ለመረዳት ይቻላል። እነዚህ አምስት ወራት ቅደም ተከተል
    የሚጠብቁት (ማለትም 3ኛ ወር፣ 4ኛ ወር፣ 6ኛ ወር፣ 7ኛ ወር እና 10ኛ ወር
    መሆን የሚችሉት) የመጀመሪያው ወር ሎንጋ ወይም ታህሳስ ሲሆን ብቻ ነው።
    ያለበለዚያ አምስቱ ወራት በቁጥር መሰየማቸው ትርጉም ያጣል። ቅደም
    ተከተላቸውን ላይጠብቁ ያለምክንያት የተሰየሙ ናቸው ብሎ ማሰብ አቅላይነት
    ብቻ ሳይሆን ለቀደምት ጥበበኞች ዕውቅና መንፈግ ነው። ቀደምቶቹማ ሌላም
    ከአዕምሮ በላይ የሆነ ድንቅ ቅርስ አበርክተዋል። ለምሳሌ ያህል በእንዳንዱ ወር
    ምን እንደምከሰትና ምን ማድረግ እንደሚገባ በግጥም ከሽነው በአፈታርክ
    ከትውልድ ወደ ትውልድ እንዲሸጋገር አድርገዋል። በጽሑፍ መረጃ ማስተላለፍ
    በማይታወቅበት የጥንት ዘመን ቀደምት አሪዎች የተወሰኑ ወራትን በቁጥር
    በመሰየም የቀመሩት አቆጣጠር አዲስ ዓመት ታህሳስ ላይ እንደምጀምር
    ያመለክታል።
    የአሪ ዘመን መለወጫ በታህሳስ ወር እንደሆነ የተረጋገጠው በወራት ስያሜና
    ቅደም ተከተል ብቻ አይደለም። ከባህል ጠባቂዎቹ እንደምንረዳው ድሽታ
    የሚከበረው በዓመት አንዴ ከህዳር ወር አጋማሽ እስከ ታህሳስ ወር መግቢያ
    ነው። የበርጊና የሹክሊ አስቸጋሪ የዕጥረት ወቅቶች አልፈው በግብርና ምርት
    አገር ጥጋብ የሚሆንበትና ዝናባማ፣ ብርዳማና ጭቃማ የነበረው የጨፈገገ
    የአየር ሁኔታም ተቀይሮ ፀሐያማና ሞቃት የበጋ ወቅት የሚጀምረው በታህሳስ ወር
    ነው።
    ድሽታ ግና ሲከበር ባቢዎችና ጎድሚዎች ሲመርቁ አዲሱ ዓመት (ክላ ቦን)
    የጤና፣ የፍቅር፣ የሰላም፣ የመተሳሰብ፣ የበረከት እንዲሆን በመመኘት ነው።
    በንግግር ከሚገለጸው ባለፈ አዲስ የጊዜ ምዕራፍ መጀመሩን የሚያበስሩ ሌሎች
    በርካታ ተግባራትም ይከናወናሉ። ከነዚህ ውስጥ ከዚህ በታች በዕሴቶች ስር
    እንደተዘረዘረው ግንኙነት ማሳደስ፣ አዲስ ልብስ መግዛት፣ አዲስ ቤት መገንባት፣
    አካባቢን ማስዋብ፣ ትዳር መመስረትና የመሳሰሉት ይገኙበታል።
  4. የድሽታ ግና ዕሴቶች
    ከድሽታ ግና በጣም ጠቃሚ ዕሴቶች ውስጥ ምስጋና ማቅርብ፣ እርስ በርስ
    መረዳዳት፣ ፍቅር መግለጽ፣ ዕርቀ ሰላም ማውረድ፣ አብሮነትን ማጠናከርና፣ እና
    ጽዳትና ውበት መጠበቅ ይገኙበታል።
    ምስጋና:- ከሰው ልጆች ህይወት፣ ስኬት፣ ደስታና ሌሎችም መልካም
    ገጠመኞች በስተጀርባ የሚያምኑት ፈጣሪ ሃይል መኖሩን አሪዎች ያምናሉ።
    በህይወት ኖረው የዘሩት እህል በቅሎ አድጎ አብቦ ለፍሬ ሲበቃ እና ያረቧቸው
    ላሞች አርግዘው ወልደው ወተት ሲሰጡ ለዚህ ሁሉ ምክንያት የሆነውን ፈጣሪ
    አመስግነው፣ ያገኙት ስጦታ በረከት እንዲኖረው ተማጽነው፣ እና የሰዎችን ልብ
    ቸርና ርህሩህ እንዲያደርግ ጸልየው ምርቱን ወይም ውጤቱን ይቀምሳሉ። በድሽታ
    ግና ወቅት በክፉ ጊዜ ለችግረኛ የደረሱ ሰዎችም ይደነቃሉ፣ ይመሰገናሉ፣
    ይመረቃሉ።
    መጋራት/መረዳዳት:- በእርሻም ይሁን በእንስሳት እርባታ ሁሉም ሰው
    አይሳካለትም። በጤና ችግር፣ በእርጅና በተፈጥሮ አደጋ እና በሌሎች መሰል
    ምክንያቶች የተወሰኑ ቤተሰቦች ችግር ላይ ሊሆኑ እንደምችሉ ታሳቢ በማድረግ
    የአሪ ብሔረሰብ የመጋራት ባህል አዳብሯል። በዚህም መሰረት በድሽታ ግና
    ወቅት ዓቅም ያላቸው ሰዎች ድጋፍ ለሚሹ ወገኖች የቻሉትን ርዳታ በመስጠት
    አለኝታቸውን ይገልጻሉ። እንደ ወግ ሆኖ ሴቶች ወደ አባት፣ ወደ ወንድም ወይም
    ወደምወዱት ባዳ ዘንድ ሄደው ስጦታ ይቀበላሉ። ድጋፍ የሚፈልጉ ሰዎች ጾታ፣
    ጎሳ፣ ብሔረስብና ሌላ ልዩነት ሳይገድባቸው ሃብት ንብረት ወዳላው ሰው ሄደው
    ጠይቀው መረዳት ይችላሉ፤ ሳይጠይቁም አስበው የሚሰጧቸው ይኖራሉ።
    ከድሽታ ግና አውድ ውጭ ማለትም ሌላ ጊዜ ኑሮ የከበዳቸው ሰዎች ከሌሎች
    ወገኖች ርዳታ የሚያገኙበት ባህል ሙድ ይባላል።
    ፍቅር:- በድሽታ ግና ወቅት ቤተዘመድ፣ ጎረቤትና ወዳጅ የሆኑ ሰዎች
    ተጠራርተው በመገባበዝ ፍቅራቸውን ይገልጻሉ። ሰዎች ፍቅራቸውን
    ከሚገልጹትበት መንገድ አንዱ ጥሩ ጊዜ አብሮ በማሳለፍ ስለሆነ ይህንን
    በማደረግ በተለያየ ምክንያት የተራራቁ ሰዎች ይቀራረባሉ። የቤተሰብ አባላትም
    ከወትሮ በተለየ ሁኔታ ተሰባስበው አንድ ላይ በመሆን ጥሩ ጊዜ ያሳልፋሉ፣ በጋራ
    ሄደው ዘመድ ይጠይቃሉ፣ በጋራ ደግሰው እንግዳ ያስተናግዳሉ።
    ዕርቀ ሰላም:- በአሮጌው ዓመት በተለያየ ምክንያት የተጣሉ ወገኖች ካሉ በድሽታ
    ግና ወቅት በይቅርታ ታርቀው አዲሱን ዓመት በሰላምና በፍቅር እንዲጀምሩ
    ይደረጋል። በአሪ ባህል መሰረት ፀበኞች ቂም ይዘው ይቅር ሳይባባሉ ማዕድ
    አብረው አይቆርሱም፣ የደስታ ጊዜ አብረው አያሳልፉም፣ በዓል አብረው
    አያከብሩም፣ ዘመድ ቢሞት አብረው አልቅሰው አይቀበሩም። ሰዎች ቂምና ቅሬታ
    እያላቸው በደስታም ይሁን በሃዘን ጊዜ ቢቀላቀሉ ጎሜ ይዟቸው ለከፋ አደጋ
    ይዳርጋቸዋል ይባላል። ስለዚህ በድሽታ ግና አስገዳጅነት ዕርቀ ሰላም
    አውርደውና የዘመን መለወጫ በዓሉን አብረው አክብረው አዲሱን ዓመት
    በሰላም አብረው መኖር ይጀምራሉ።
    አብሮነት:- ከላይ የተዘረዘሩት የምስጋና፣ የአድናቆት፣ የመረዳዳት፣ የሰላምና
    የፍቅር ዕሴቶች አብሮነትን የሚያጠናክሩ ናቸው። በዚህም የተነሳ አሪዎች እርስ
    በርስም ሆነ ከሌሎች ጋር በአብሮነት ስሜት በሰላም መኖርን ይመርጣሉ። እንደ
    ሌሎች አካባቢዎች የበቀል ባህል ስለለለው አሪ የበደሉትን ሳይቀር ይቅር ብሎ
    መልሶ የሚያቅፍ የዋህ ማህበረሰብ ነው። ይህንን ሐቅ አሪ ያልሆኑ አሪ ውስጥ
    የሚኖሩ ሰዎች ዘወትር ይመሰክራሉ። የዚህ አብሮነትና አቃፊነት ምስጢር
    በህዝቡ አዕምሮ ውስጥ ለዘመናት የሰረጸው ታላቁ የድሽታ ግና ዕሳቤ ነው።
    ጽዳትና ውበት- አካባቢን ማጽዳትና ማስዋብ የድሽታ ግና በዓል ሌላው ገጽታ
    ነው። የደንብ ስራውም ሆነ የበዓሉ መስተንግዶ የሚከናወነው ከቤት ውጭ ደጃፍ
    ላይ ነው። የበጋው ወቅት ሲደርስ ብዙውን ጊዜ በቤተሰብ ደረጃም ምግብ
    የሚዘጋጀውና ማዕድ የሚቀርበው እደጃፍ ወይም ዛፍ ስር ስለሆነ አካባቢው
    ጽዱና ምቹ መሆን አለበት። በመሆኑም ሁሉም ወጥቶ ዙሪያ ገቡን ያጸዳና ሰፈር
    ንጹህ ይሆናል። አካባቢን ማጽዳትና ደረቅ ቆሻሻን ሰብስቦ ማቃጠል ከበሽታና
    ከሰደድ እሳት ለመከላከል ይረዳል ተብሎ ይታመናል። ከጽዳት በተጨማሪ
    የውበት ስራም የሚሰራ ሲሆን መገለጫውም በተፈጥሯዊ ቀለም ግርግዳን
    ማስዋብ (ባርትሲ) እና ሴቶች ጉንጫቸውና ግንባራቸው ላይ የሚሰሩት ንቅሳት
    (ዚዕ) ናቸው። ድሽታ ግና አዲስ ልብስ የሚለበስበት፣ አዲስ ቤትየሚሰራበት እና
    አሮጌ ቤት የሚታደስበት ጊዜም ነው።
    ድሽታ ግና ከተከበረ በሗላ አሪዎች ዓመቱን ሲያቅዱ የሰነበቱትን ዕቅዶች
    ይተገብራሉ። ወቅቱ በጋና ስራ የማይበዛበት ስለሆነ ወጣቶች ሌሊት ሌሊት ቡክ
    (የምሽት ጭፈራ) ወጥተው በዘፈንና በዳንስ ይዝናናሉ፤ ሰፈርም ያደምቃሉ።
    ወጣቶች የተለያዩ ባህላዊ ስፖርት ውድድሮችን (ሙክሚ፣ ዣቅሚ፣ ዶብሚ፣
    ማንጋ፣ ሃዝሚ) የሚያዘወትሩትም በበጋ ወቅት ነው። ለትዳር የደረሱ ወጣቶች
    በአሪ ባህል መሰረት በተጋቢዎች ፊላጎት ተጫጭተው ይጋባሉ። የበጋ ወቅት
    የጥጋብ ጊዜ ስለምሆን ወላጆች ሰርግና መልስ ለመደገስና ጥሎሽ ለመክፈል
    ብዙ አይቸገሩም፤ የሚረዳ ዘመድም አይጠፋም። ሃዘንተኞች የሟች ዓመት ሲሞላ
    ሽዕሺ ደግሰው ሃዘን ያበቃሉ።
  5. ሌሎች የድሽታ ግና ፋይዳዎች
    ድሽታ ግና ባህላዊ፣ ማህበራዊ፣ አኮኖሚዊና ፖለተካዊ ፋይዳዎች አሉት፡፡
    ከባህል አንፃር ሲታይ ድሽታ ግና አሪን በመላው ኢትዮጵያና በዓለም ላይ
    እያስተዋውቀ የሚገኝ ብርቅዬ የማይዳሰስ ቅርስ ነው። እንደ ሌሎች ብሔረሰቦች
    አሪ የራሱን ባህል ማሳደግና መጠቀም ለምን አልቻለም የሚል ጥያቄ በአሪ
    አመራር፣ ምሁራንና ወጣቶች ለዓመታት ይነሳ ነበር። ድሽታ ግና ለዚህ ጥያቄ
    ምላሽ ከመስጠትም አልፎ በአጭር ጊዜ ውስጥ ታዋቂነት በማትረፍ ለህዝቡ
    ኩራት ሆኗል። ሌላው ትልቁ የድሽታ ግና ባህላዊ ፋይዳ ከላይ በዕሴት ስር
    በተዘረዘሩት ዕሳቤዎች ይገለጻል። ከመረዳዳት፣ ከሰላም እና ከአብሮነት ጋር
    ያለው ቁርኝት ባህል ለልማት ግብአት ሊሆን እንደምችል ያሳያል።
    የድሽታ ግና ማህበራዊ ፋይዳ ቤተሰብን፣ ቤተዘምድን፣ ጎረቤትንና በአጠቃላይም
    ሰዎችን የሚያቀራርብ፣ የሚያፋቅርና ግንኙነታቻውን የሚጠናክር መሆኑ ነው።
    ከዚህም በተጨማሪ በዓሉ እንደ መዝናኛ መድረክ የሚያገለግል ሲሆን የአካባቢ
    ጽዳት ስራው ለጤና አጠባበቅ የጎላ ሚና አለው። ወጣቶች ከአዋቂዎች ብዙ
    ዕውቀት የሚቀስሙበት የመማሪያ መድረክም ነው።
    በድሽታግና ወቅት በስጦታ መልክ የሃብት ሥርጭት ሲደረግ በአንፃራዊ ሁኔታ
    ለድህነት ቅነሳ አስተዋጽኦ ያደርጋል። ከመሬት ዝግጅት እስከ እህል ሰብሰባ
    ወቅት ባሉት ጊዜያት የሚከወኑት ደንቦች ባህልና ኢኮኖሚ የተሳሰሩ መሆናቸን
    ያሳያል፡፡ ድሸታግና በዞንና በወረዳ ማዕከላት ሲከበር ለከተማ ነዋሪዎች በተለይ
    በንግድ ለሚተዳደሩ ወገኖች ገቢ ያስገኛል። በዓሉን ለመታደም ወደ ከተማ
    የሚጎርፈው ህዝብ የመኝታ፣ የምግብ፣ የመጠጥና የሱቅ አገልግሎት ይፈልጋል።
    ወደፊት ድሽታ ግና እንግዶችንና ቱርስቶችን ከአገራችንና ከዓለም ዙርያ መሳብ
    ሲጀምር የኢኮኖሚ ፋይዳው ያለጥርጥር ከአሁኑ የበለጠ እየጨመረ ይሄዳል
    ተብሎ ይታሰባል፡፡
    ባለፉት ስርዓቶች የአሪ ብሔረሰብ ባህሉን ለማሳደግና በባህሉ እንዲኮራ
    የሚያደርግ ህገ መንግሰታዊ ስርዓት አልነበረም። ይልቁንም ድሽታ ግናን
    የመሰለ ጠቃሚ በዓል ለማከበር ተሸማቆ በባቢዎች፣ በጎድሚዎችና
    በባቢቶይዶች ብቻ ሲከበር ቆይቷል። የኢፌዴሪ ህገመንገሰት በሚፈቀደው
    መሰረት የአሪ ህዝብ ከመቶ ዓመት በሗላ ነባር ባህላዊ ዕሴቱን ማክበር መቻሉ
    ትልቅ የፖለቲካ ድል ነው። በ2012 እና በ2013 ዓም ድሽታ ግና ጂንካ ከተማ ላይ
    በተከበረ ጊዜ በብዙ መቶ ሺዎች የሚቆጠሩ ተሳታፊዎች መታደማቸው የህዝቡ
    ባህሉን የማሳደግ መብት መከበሩን ያመለክታል። ድሽታ ግና በስፋት መከበሩ
    የአሪዎችን ያላስፈላጊ ክፍፍል ለማቆም፣ አንድነታቸውን ለማጠናከርና ፊታቸውን
    ወደ ልማት እንዲያዞሩ በከፍተኛ ሁኔታ ረድቷል።
    ከዚህም አልፎ አሪዎች በደቡብ ኦሞ ዞን ከሚኖሩ 15 ብሔረሰቦች አባላትና
    ሌሎች ነዋሪዎች ጋር ያላቸውን የወንድማማችነት ስሜት አጠናክረው
    እንዲቀጥሉና በልማት እንዲተባበሩ ከፍተኛ ዕድል እየፈጠረ ይገኛል። ማሌዎች
    በወንድማማችነት ስሜት የአሪን ድሽታ ግና መጥተው ሲያከብሩ፣ በምላሹ
    አሪዎች ተሰባስበው ሄደው በማሌ ዶኦማ (የዘመን መለውጫ) ይታደማሉ።
    ሰሞኑን አሪዎች ለተራቡ የዳሰነች እንስሳት የመኖ ሳር በመኪና ጭነው
    ማድረሳቸው የድሽታ ግና ዕሳቤ ተደርጎ ይወሰዳል። ቀደም ሲልም በቅርብ
    የተደራጀው የአሪ ህዝብ ልማት ማህበር (አህልማ) ከዳሳነች ልማት ማህበር ጋር
    መደጋገፉ እና አሁን ላይ አህልማ በደቡብ ኦሞ ዞን ለሚገኙ አርብቶ አደሮች
    ግብአት ማቅረብ መጀመሩ የልማት ትብብር ማሳያ ናቸው።
  6. ማጠቃለያ
    ድሽታ ግና የአሪ ብሔረሰብ ማንነት መገለጫና ደማቅ የባህል አሻራ ነው።
    በዩኔስኮ የዓለም ቅርስ ሆኖ ሊመዘገብ የሚችል ጠቃሚ አገራዊ ዕሴት ነው።
    የድሽታ ግና ዕሳቤ ከተለመደው የዘመን መለወጫ በዓል አከባበር ይለያል።
    ምክንያቱም ከላይ በዝርዝር እንደተገልጸው ባህሉ በውስጡ እንደ ምስጋና፣
    መረዳዳት፣ ፍቅር፣ ዕርቀ ሰላም፣ አብሮነትና ጽዳት የመሳሰሉ በርካታ ጠቃሚ
    ዕሴቶችን ይይዛል። በተጨማሪም በዓሉ ባህላዊ፣ ማህበራዊ፣ አኮኖሚዊና
    ፖለተካዊ ፋይዳዎች እንዳሉት ይታወቃል፡፡ የድሽታ ግና ሰዋዊ ዕሳቤ ከፍተኛ
    መነቃቃትና የትብብር ስሜት ከመፍጠሩም በላይ ለሰላም፣ ለአብሮነትና ለልማት
    ያለው ፋይዳ የላቀ መሆኑ እየተረጋገጠ ይገኛል።
    መልካም ድሽታ ግና!
    እንኳን አደረሳችሁ!
    ኡሳ የም ዣዕሼ!
professor Gebre Yintiso

ወታደር ነኝ

እኛ ስንኖር ኢትዮጵያዊ ስንሞት ኢትዮጵያ ነን

ዶክተር ዐቢይ አህመድ

የሀገሬን ዳር ድንበር ጠባቂ በውድቅት ትጥቅ አስፈትቶ እንደ ምናምን ጨፍጭፎ፣ ገድሎ፣ አሰቃይቶ፣ አዋርዶና በትኖ መብረቃዊ እርምጃ ብሎ የደነፋ አጋሰስ፥

ለ27 አመታት ለውጥ ናፋቂዎችን፣ ምሁራንን፣ ፖለቲከኞችን፣ ማህበራዊ አንቂዎችን በግፍ ያሰረ፣ ከሀገር እንድሰደዱ የደከመ፣ ያኮላሸ፣ ያሳበደ፣ የዘረፈ አጋሰስ

የኢትዮጵያ ህዝብ አንፈልግህም እያለው ባንታላሽ (አንላቀቅም) ብሎ፤ እኔ ካልመራሁ ኢትዮጵያ አትቀጥልም፣ ኢትዮጵያን ለማፍረስ ስኦል መግባት ካለብን እንገባለን የሚል አጋሰስ ቡድን፦

የቀረበለትን የሰላም አማራጭ ኤሬ ወዲያ!” ብሎ የገፋን አጋንንት ዛሬ ድርድር የሚትሉ ሰዎች ተመርመሩ

እኔ ከሀገር መከላከያ ጎን ነኝ
እኔም ወታደር ነኝ

An open letter

David Steinman (Economist)

Your Excellency:

I am a US citizen who has advised Ethiopia’s anti-TPLF opposition on an unpaid basis since 1991 and am probably the TPLF’s most outspoken foreign critic. My partisan perspective on the Tigray conflict is surely distinct from a career diplomat’s such as yours. Yet I take the liberty of sharing this feedback on your Nov. 2 speech at the United States Institute of Peace, inasmuch as it reflected US, AU, and, more generally, western policy, in the hope you will consider my different point of view.

Your remarks expressed dismay at Ethiopians erroneously holding your Meles eulogy against you, frustration at the GoE’s refusal to heed the West’s call for a ceasefire, and, especially, admirable concern over humanitarian access and war crimes. You deny any American bias in favor of the TPLF.

I laud your goals but, based on my thirty years of experience in this field, fear their underlying strategy is proving counterproductive because it is based on several interrelated misapprehensions.

The first is a failure to properly appreciate the terroristic character of the TPLF. Already on the Global Terrorism Database, the TPLF has for decades unquestionably committed acts that only semantics or legalistic hairsplitting could relabel as something other than terror. They were certainly terrifying to their countless Ethiopian victims. Mere American acknowledgement of past TPLF “human rights violations” sounds perfunctory to them.

Unless one allows for the TPLF’s terrorist character, it will be hard to understand the degree to which Ethiopians take offense at calls for talks with that group and still begrudge your praise of Meles. Imagine some diplomat who had once given a speech extolling Bin Laden sought to advise Washington on the conflict between America and Al Qaeda. Would you trust that advice? For that matter, how would America respond to an ally calling for a ceasefire and talks between the United States and Al Qaeda? That’s what western and UN prescriptions sound like to most Ethiopians.

Another characteristic of the TPLF that American diplomats don’t seem to grasp is its intent to regain control of Ethiopia through a TPLF-controlled “transitional government” or “coalition” in order to resume its place at the national-level corruption trough. As you must know, the TPLF pursued that strategy while it was in power and afterward by exacerbating tribal tensions in a divide-and-conquer scheme. This national destabilization operation, linked to the other tribal tensions to which you referred and covertly supported by Egypt, will persist until the TPLF is decisively defeated or decapitated. Talks are unlikely to resolve anything because the TPLF’s history shows that its senior leaders see negotiations—facilitated by what they deem “useful idiots”—as stepping stones to domination instead of a means of finding a just and sustainable modus vivendi with the rest of the country.

Unless some mechanism can be proposed that renders the TPLF destabilization campaign physically impossible, peace talks, which would preserve such dangerous TPLF capability, will continue to be seen as a threat to “Ethiopia’s unity, territorial integrity, and stability” instead of a path to them. The conspicuous sidestepping by foreign diplomats of this reality in their calls for a ceasefire reinforces Ethiopians’ perception of American, European, and UN bias in favor of the TPLF.

Blaming the TPLF’s expansion of the war on the government cutting off humanitarian relief and access in Tigray instead of seeing that expansion as an opportunistic manifestation of the TPLF’s pre-existing plans for re-conquest of the country also sounds to Ethiopians like an inexplicable failure to accept what the conflict is really about. Since the TPLF’s intentions should be obvious to anyone who knows modern Ethiopian history, it is easy for Ethiopians to see pro-TPLF bias as the only possible explanation.

Mistrust and bitterness lead Ethiopians to find dark significance in western diplomats’ word choices. The term “western Tigray” sounds to many like the adoption of a TPLF-authored interpretation of history and approval of an illegal annexation by a criminal regime at gunpoint. US rhetoric frames discussion of Ethiopian international crimes as if they began with the fighting in 2020. This failure to give adequate weight to the longer history of TPLF atrocities, including genocide, and to recognize that the TPLF’s ostensible, regionally “stabilizing” former role was just the opposite, also make Ethiopians see America as strangely blind to the real issues at stake.

Even your implication that Ethiopian human rights are “parochial” matters in contrast to “lofty” UN principles is likely to dismay many. Ethiopians found nothing lofty about your or Sec. Guterres’ normalization of an unelected, homicidal kleptocracy when it was killing and torturing them. To Ethiopians, such language indicated either gross insensitivity or a craven abandonment of democratic values, either of which forever rendered the source unreliable.

Western diplomats and policymakers also don’t seem to realize the extent to which Ethiopians blame them for today’s state of affairs. As most Ethiopians see it, after helping make the Frankenstein monster at their gates, now the West wants them to treat it as a partner for peace and give it a chance to continue tearing their country apart and murdering them.

This attitude is rooted in Ethiopians’ painful memories of how the West, especially the United States, propped the TPLF up for decades with security and financial aid, diplomatic and moral support, and by refusing to react in a meaningful way to its crimes against humanity. They ask, where were the West’s moral outrage and sanctions during the twenty-seven years that the TPLF inflicted its ethnic-based violence on us?

Ethiopians remember Susan Rice’s grotesquely complimentary eulogy of Meles and her laughter over the 2015 TPLF’s 100% election “victory.” They remember President Obama’s cynical descriptions of the TPLF dictatorship as democratic. They remember American diplomats urging them to swallow the stolen 2005 election. The recent endorsement of Tedros Adhanom for director-general of the WHO is seen as another example of US indifference to Ethiopian lives.

No amount of humanitarian aid will wash away these stains on America’s reputation in Ethiopia. But I have never heard a single State Department representative convey the slightest regret for them.

I agree that the US does not want to see the TPLF re-take Addis. But Washington does appear to seek strategic balance between the warring parties. If so, that choice underestimates the existential danger to Ethiopia that the TPLF’s simple survival under its current leadership represents. It ascribes moral equivalency to a quasi-democracy and authoritarian forces. It legitimizes and discounts the TPLF’s prior history and unceasing aggression. And it belies your claim to understand that Ethiopia can’t tolerate an insurgency. These factors undermine Ethiopians’ confidence in what they already regard as a perfidious American ally.

Even the very evidence you offer of US impartiality, that the United States “consistently condemned the TPLF’s expansion of the war outside of Tigray and continue[s] to call on the TPLF to withdraw from Afar and Amhara,” deepens Ethiopian distrust by suggesting that a reversion to the prewar status quo ante would be a viable stage on the road to peace. No explanation is presented as to why Ethiopians should not view such a development as merely postponing the need to confront and end the TPLF’s destabilization efforts. Most fear that the ceasefire urged upon them by their duplicitous or, at best, naïve, American partner, already tainted by decades of collusion with the TPLF, will only facilitate the terror group’s resumption of its deadly subversion.

Failing to address squarely such popular anxieties and resentments hampers your ability to achieve America’s goals in this conflict. Even worse, these policy lapses and linguistic signals have fueled the conflict by encouraging the TPLF. America’s continued insistence on a ceasefire under these conditions wastes time, gives aid and comfort to the TPLF insurgency, mitigates against US foreign policy objectives, and creates regional opportunities for US adversaries.

In light of the foregoing, I urge you to give thought to a new policy that takes these facts into account and better aligns western and Ethiopian interests. First, and with all due deference to your illustrious credentials, contemplate stepping down as Special Envoy and allowing another diplomat without your baggage to take your place.

Second, the US should repair its credibility by acknowledging and apologizing to the Ethiopian people for its former complicity with the TPLF.

Most importantly, try the carrot instead of the stick. America should abandon its apparent goal of promoting a strategic GoE-TPLF balance which prolongs the combat by emboldening the insurgency. Offer instead to side resolutely with Addis Ababa and provide it with all the military, diplomatic, financial, and moral support it needs to put down the counterrevolution (except, of course, boots on the ground)—but only in return for greater, measurable Ethiopian cooperation on humanitarian access, human rights enforcement, GERD negotiations, new parliamentary elections in areas where intimidation by Prosperity Party supporters likely skewed the results, and the freeing of opposition leaders like Eskinder Nega whose charges are clearly unsupported by evidence.

Such a transactional policy shift will not sanitize or immediately end this nightmarish war, but that’s not going to happen anyway. At least, rationalizing conflicting American and Ethiopian aims in this manner will reduce the harm to Ethiopia’s people as much as realistically possible. It will foster regional stability by hindering TPLF destabilization plans and show the US finally takes that menace seriously. It will demonstrate to Ethiopia’s militant opposition that violence doesn’t pay. It will de-incentivize Egypt’s unhelpful behind-the-scenes role and lower overarching GERD tensions which endanger African security even more than the present crisis.

America’s policy is reminiscent of European colonialists of earlier times who thought they could make Africans understand them by shouting louder. It’s time to listen to Ethiopia’s people instead and inject more creativity and agility into the diplomatic process. Smarter policy can still help turn this war into an opportunity for long-term peace.

Sincerely,

David Steinman

Nov. 8, 2021

https://www.yahoo.com/now/american-economist-publishes-open-letter-134500740.html

Muhammad Gaddafi

“እኔ ወደየትኛውም ሃገር ተሰድጄ ወይም ጥገኝነት ጠይቄ አልሄድም። የተወለድኩት እዚሁ ነው። የምሞተውም በዚሁ በሃገሬ በሊቢያ ነው። እኔ ወደ
ስልጣን ስመጣ ይህ ሃገር ሙሉ በሙሉ በረሃ ነበር። እኔ ግን ሁሉም እፅዋት እንዲበቅልበት አድርጌ ወደ ልምላሜ ቀይሬዋለሁ። ይህችን ሃገር ከራሷ ዜጎች
በላይ ማንም አይወዳትም። አሜሪካውያንና አውሮፓውያን እንወዳችኋለን ቢሏችሁ አትመኗቸው።

ተጠንቀቁ! እነሱ የሚፈልጉት ሃብታችሁን ነው። እነሱ
የሚወዱት የዚህችን ሃገር ነዳጅ እንጅ ህዝቦቿን አይደለም። ዛሬ እናንተ እኔን ትወጉ ዘንድ እያነሳሷችሁና እያገዟችሁ ነው። ነገር ግን እናንተ ከኔ ጎን ቆማችሁ እነሱን ብትዋጉ ብልህነት ነው። ምክንያቱም ምዕራባውያን አሁን እየወጉ ያሉት
የወደፊት ተስፋና ራዕያችሁን ነው። ለመላው ሊቢያውያን ማስተላለፍ የምፈልገው አንድ መልእክት አለኝ። ዛሬ ምዕራባውያን እናንተ እኔን ትወጉ ዘንድ
እያስታጠቋችሁና እየደገፏችሁ ነው። ነገርግን እውነት እላችኋለሁ በኋላ ለዚህ ጥፋት በምትከፍሉት መራራ ዋጋ እጅግ ትጎዳላችሁ።

ለእናንተ ለአሜሪካኖችና ለአውሮፓውያንም
ልነግራችሁ የምፈልገው ነገር አለኝ። እናንተ ትገሉኛላችሁ። ነገር ግን እኔ ከሞትኩ በኋላ ለምትጋፈጡት ማቆሚያ የሌለው የሽብር
ጦርነት ራሳችሁን አዘጋጁ። እናንተ ከድንቁርናችሁ ሰመመን ከመንቃታችሁ በፊት አሸባሪዎች ጦርነቱን እደጃችሁ ድረስ ያመጡታል።”

ጋዳፊ በአሜሪካ ፊት አውራሪነትነና በምዕራባውያን ደጋፊነት በተከፈተባቸው ጦርነት ከመገደላቸውና ሊቢያም አሁን ባለችበት ሁኔታ
ከመፈራረሷ በፊት ጋዳፊ የተገደሉት በሃገር ቤት ለዜጎቻቸው፣ በዓለም መድረክም ለተቀረው ዓለም አንባገነን ስለነበሩ ነበር ከተባለና የጋዳፊ መንግስትም ለውድቀት ሃገሪቱም ለመበታተን የበቃችው መንግስታቸው አንባገነን ስለነበረ ብቻ ነው ወደሚለው ከእውነታው ያፈነገጠ መደምደሚያ
የምንደርስ ከሆነ “አንባገነን” እና “ዴሞክራሲያዊ” የሚሉት ቃላት ፍች በአተረጓጎም ቦታ ተቀያይረዋል ማለት ነው። እስኪ ጋዳፊ በስልጣን ላይ
በነበሩበት ዘመን ሊቢያውያን ያገኙ የነበሩትን የዜግነት ጥቅም አንድ በአንድ እንይና ኮለኔል ጋዳፊ በመጨረሻው ዘመናቸው የተናገሩትን ትንቢታዊ መልዕክት፣ የአሜሪካኖች በሰው ሃገር ጣልቃ የመግባት ውጤት ከሆነችው እና ዛሬ ብትንትኗ
ወጥቶ ዜጎቿ ቁራሽ ዳቦ ብርቅ እንዲሆንባቸው ከተደረገችው፣ ለአለም ህዝቦች በተለይም ለመሃከለኛው ምስራቅ ሰላም ስጋት የሆኑ ሽብርተኞች መፈልፈያ ከሆነችው ከዛሬዋ ሊቢያ ጋር እናስተያየውና የራሳችንን ፍርድ እንስጥ…


1. በጋዳፊ ዘመን በሊቢያ የኤሌትሪክ ሃይል ከክፍያ ነፃ ነበር። የኤሌትሪክ ፍጆታ ቢል ብሎ ነገር አልነበረም።
2. ማንኛውም ሊቢያዊ የባንክ ብድር ከፈለገ ከወለድ ነፃ በ 0% interest የፈለገውን ገንዘብ መውሰድ ይችል ነበር።
3. በሊቢያ የመኖርያ ቤት ማግኘት ከሰብዓዊ መብቶች እንደ አንዱ ይቆጠር ነበር።
4. በሊቢያ ህክምናና ትምህርት በነፃ ይሰጥ ነበር። ከጋዳፊ በፊት 25% የነበረው የተማረ ሰው ሃይል መጠን በእሳቸው ግዜ 83% ደርሶ ነበር።
5. በሊቢያ በግብርና ስራ ላይ መሰማራት የሚፈልግ የእርሻ መሬት፣የግብርና ግብአት ማቀነባበሪያ ቤት፣መሳርያዎችና የተለያየ ቁሳቁስ ከመንግስት በነፃ እንደ ማበረታቻ ይሰጠው ነበር።
6. በሃገር ውስጥ የከፍተኛ ትምህርትና ህክምና ማግኘት ላልቻሉ ዜጎች እነዚህን ወደውጭ ሃገር ሄደው ያሟሉ ዘንድ መንግስት ድጎማ ያደርግ ነበር።
7. ሊቢያውያን አዲስ መኪና ሲገዙ የወጭውን 50% በመንግስት ይደጎሙ ነበር።
8. በሊቢያ የነዳጅ ዋጋ 0.14 ዶላር በሊትር ነበር።
9. ሊቢያ ምንም አይነት የውጭ ብድር ያልነበረባት ሃገር ከመሆኗም በላይ የመንግስት የመጠባበቂያ ካፒታል መጠኗም 150 ቢሊየን ዶላር ነበር።
10. በሊቢያ አዲስ ተመራቂ የሆነ ዜጋ እንደተመረቀ ስራ ካላገኘ በሙያው ቢቀጠር ያገኝ የነበረውን ደሞዝ 50% ያህል ስራ እስኪቀጠር መንግስት ይከፍለው ነበር።
11. ሊቢያ ከነዳጅ ታገኘው ከነበረው ገቢ ግማሽ ያህሉ ወደ እያንዳንዱ ሊቢያዊ የባንክ ሂሳብ ፈሰስ ይደረግ ነበር።
12. በሊቢያ አዲስ ህፃን የምትወልድ ሴት ከመንግስት 5ሺህ ዶላር በሽልማት መልክ ይሰጣት ነበር።
13. በሊቢያ በቁጥር 40 የሚደርስ ሙልሙል ዳቦ ዋጋው የአንድ ዶላር 15 ሳንቲም አካባቢ ነበር።
14. ከሊቢያ ዜጎች 25% ያህሉ የዩኒቨርስቲ የመጀመሪያ ዲግሪ ማግኘት ችለዋል።
15. ጋዳፊ በዘመናቸው በዓለም 1ኛ የሆነውንና ሰው ሰራሽ ወንዝ በመባል የሚታወቀውን ፕሮጀክት በመስራትና በእያንዳንዱ በረሃማ ከተሞች ውሃ በየቤቱ እንዲዳረስ ያስቻለ ስራ ሰርተዋል።

እንግዲህ ጋዳፊን ለሞት፣ ሃገሪቱን ደግሞ ለማያባራ የእርስ በእርስ ጦርነትና መበታተን የዳረጋት የአንባገነንነት መገለጫ ከላይ የተገለፀው ትሩፋት ከነበረ፣ የሰው ሃገር ሉአላዊነት ምእራባዊያን በፈለጉ ሰዓት እየደፈሩ፣መንግስታትና ህዝቦችን እየከፋፈሉ፣ ህፃናትን ሴቶችንና አረጋውያንን ለማያባራ ሰቆቃ
እየዳረጉ ያሉትና ራሳቸውን የዴሞክራሲ መሲሆች አድርገው የሚቆጥሩት አሜሪካውያን፣ አውሮፓውያንና ሌሎች የመሳሰሉት የዓረቡ ዓለም አንባገነን መንግስታት መሪዎች መገለጫቸው ምን ይሆን…


እኛስ ለሀገራችን ምን ማድረግ አለብን? እውነት የውጭ ሀገራት እጅ የለበትም ነው የምትሉኝ? ለምንስ አንረጋጋም? ሁላችንም ስለእውነት ቆም ብለን እናስብ! ፈጣሪ ለኢትዮጵያ ሰላሙን ያምጣላት